Ο μοναδικός Ρωμαίος στρατηγός που νίκησε σε μάχη τον θρυλικό Αννίβα. Ο μετρ της στρατηγικής, Σκιπίων ο Αφρικανός

POL03133-700x502Ο Ρωμαίος Στρατηγός Σκιπίων, ο Αφρικανός νίκησε τον διάσημο Καρχηδόνιο ηγέτη, Αννίβα και κέρδισε για λογαριασμό της Ρώμης τον δεύτερο Καρχηδονιακό Πόλεμο. Με τις καινοτομίες του στη στρατηγική και στη στρατιωτική τακτική, ο Σκιπίων αναδείχθηκε σε δεξιοτέχνη της πειθαρχίας και της εκπαίδευσης. Είναι δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς τα πραγματικά γεγονότα από τον μύθο σχετικά με τον Σκιπίωνα, γιατί δεν σώζονται αξιόπιστες πηγές για ένα μέρος της ζωής του. Ο Σκιπίων καταγόταν από αριστοκρατική στρατιωτική οικογένεια και εμφανίζεται για πρώτη φορά στην ιστορία το 218 π.Χ., όταν έτρεξε μέσα στις εχθρικές γραμμές στη μάχη του ποταμού Τίκινου στη βόρειο Ιταλία και κατάφερε να σώσει τον πατέρα του, που είχε τραυματιστεί από τους Καρχηδόνιους του Αννίβα. Στις μάχες που δόθηκαν κατά τα επόμενα χρόνια εναντίον των Καρχηδονίων, ο Σκιπίων είδε να χάνονται ο πεθερός του, ο αδελφός του, ο θείος του και τελικά ο πατέρας του. Αυτές οι προσωπικές απώλειες, παράλληλα με τη μαζική καταστροφή των ρωμαϊκών στρατευμάτων από τις ανώτερες δυνάμεις της Καρχηδόνας, φαίνεται ότι ώθησαν τον Σκιπίωνα να αφιερώσει τη ζωή του για να πάρει εκδίκηση. Για να επιτύχει τον αντικειμενικό του σκοπό, μελέτησε την τέχνη του πολέμου και ειδικά την τακτική του  Αννίβα και έφθασε στο συμπέρασμα ότι έπρεπε να μεταφέρει τον πόλεμο στην Καρχηδόνα, παρά να περιμένει τις επιθετικές πρωτοβουλίες του εχθρού….

Tο 209 π.Χ., ο Σκιπίων ανέλαβε τη διοίκηση του στρατού χάρη στις ικανότητές του και στην οικογενειακή του καταγωγή και αποβιβάστηκε στην Ισπανία με 28 χιλιάδες άνδρες του πεζικού και 3 χιλιάδες ιππείς. Δεν στράφηκε αρχικά εναντίον της κύριας δύναμης της Καρχηδόνας στην περιοχή, αλλά προτίμησε να χτυπήσει πρώτα την κύρια βάση εφοδιασμού τους στο λιμάνι της Νέας Καρχηδόνας. Αφού στέρησε τον εχθρό από εφόδια και από τη δυνατότητα ενισχύσεων, ο Σκιπίων σταμάτησε για να διδάξει στους στρατιώτες του πειθαρχία και στους διοικητές πώς να λειτουργούν στο πεδίο της μάχης. Η επανάληψη των ασκήσεων ακριβείας και η αυστηρή πειθαρχία έδωσαν στον ρωμαϊκό στρατό τη δυνατότητα να εκτελεί δύσκολους ελιγμούς για να εκμεταλλεύεται τις αδυναμίες του εχθρού. Επίσης, ο Σκιπίων εγκαινίασε σχηματισμούς με ενισχυμένες πτέρυγες οι οποίες βοηθούσαν την κίνηση και την εκμετάλλευση ευκαιριών. Ανταμείβοντας την αφοσίωση των ανδρών του ο Σκιπίων φρόντισε να ικανοποιεί τις ανάγκες τους και να τους εφοδιάσει όλους με τα καλύτερα ισπανικά χαλύβδινα σπαθιά.

Από το 208 ως το 206 π.Χ., ο Σκιπίων έδωσε μία σειρά από νικηφόρες μάχες σ’ όλη την Ισπανία και νίκησε το μεγαλύτερο μέρος από τους Καρχηδονίους. Αν και ο στρατός του ήταν αριθμητικά μικρότερος, εξουδετέρωσε το πλεονέκτημά του αντιπάλου με μια αιφνιδιαστική επίθεση τα χαράματα και με έναν διπλό ελιγμό που περικύκλωσε τις δυνάμεις του εχθρού. Η επιτυχία αυτής της πολύπλοκης τακτικής βασίστηκε σε άριστα εκπαιδευμένους και σκληρά πειθαρχημένους στρατιώτες. Έχοντας ανακτήσει τον έλεγχο ολόκληρης της Ισπανίας, ο Σκιπίων ανακηρύχθηκε από τους στρατιώτες του «Imperator», δηλαδή αυτοκράτωρ, πράγμα που συνέβαινε για πρώτη φορά σ’ έναν Ρωμαίο στρατηγό. Ο Σκιπίων επέστρεψε στη Ρώμη, όπου αποφάσισε να εισβάλει στη Βόρεια Αφρική, αντί να αναμετρηθεί με τον Αννίβα, ο οποίος κρατούσε ακόμη τη Βόρειο Ιταλία….

Scipio Africanus meeting Hannibal at Battle of Zama

Αποβιβάσθηκε στην ακτή της μητροπολιτικής περιοχής της Καρχηδόνας το 204 π.Χ. Με τη βοήθεια του ιππικού του ιθαγενούς βασιλιά της Νουμιδίας Μασσανάσση, κέρδιζε τη μια μάχη μετά την άλλη. Εξακολούθησε να χρησιμοποιεί το όπλο του αιφνιδιασμού. Μια φορά μάλιστα προσποιήθηκε ότι ήθελε να διαπραγματευθεί ανακωχή. Όπως είχε προβλέψει ο Σκιπίων, η κυβέρνηση της Καρχηδόνας ανακάλεσε τον Αννίβα από την Ιταλία, για να υπερασπιστεί την πατρίδα του. Ο Σκιπίων δεν ολιγώρησε και επιτέθηκε χωρίς καθυστέρηση. Μετά από κάποιες αψιμαχίες, οι δύο κορυφαίοι στρατηγοί συναντήθηκαν τελικά στη Μάχη της Ζάμας, το 202 π.Χ. Χρησιμοποίησε χωριστά κλιμάκια πεζικού και το ιππικό για την εκτέλεση κυκλωτικών ενεργειών και νίκησε τον Αννίβα, σκοτώνοντας 15 χιλιάδες Καρχηδονίους και αιχμαλωτίζοντας ακόμη περισσότερους, ενώ οι Ρωμαίοι και σύμμαχοί τους είχαν μόνο 6 χιλιάδες απώλειες.

Ο Αννίβας υποχώρησε στην Καρχηδόνα με τον υπόλοιπο στρατό του και ζήτησε τη σύναψη ειρήνης. Ο δεύτερος Καρχηδονιακός Πόλεμος έληξε με την επικράτηση της Ρώμης στη Μεσόγειο και την ανάδειξη της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ως της ισχυρότερης δύναμης του αρχαίου κόσμου. Ο Σκιπίων επέστρεψε στη Ρώμη, όπου τιμήθηκε ως ήρωας και η Σύγκλητος έδειξε την ευγνωμοσύνη της δίνοντάς του τον τίτλο «Αφρικανός», δηλαδή κατακτητής της Αφρικής. Μετά από μια σύντομη ανάπαυλα, πήρε μέρος στην εκστρατεία της Συρίας το 190 π.Χ., από την οποία επέστρεψε μετά από τρία χρόνια. Πέθανε περίπου 55 χρόνων στο Λίτερνον της Καμπανίας το 183 π.Χ. Αν και δεν έγινε θρύλος, ούτε αντικείμενο μελέτης και θαυμασμού όπως ο διάσημος αντίπαλός του ο Αννίβας, ο Σκιπίων ήταν αυτός που πήρε τη νίκη στη μοναδική τους μεγάλη αναμέτρηση….

ΠΗΓΗ: ΟΙ 100 ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΟΙ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ, MICHAEL LEE LANING. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΝΑΛΙΟΣ