Ο Μισέλ Μπαρνιέ, ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ για το ζήτημα του Brexit, την προηγουμένη Πέμπτη (21 Ιανουαρίου) προειδοποίησε ξεκάθαρα το Λονδίνο ότι το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να είναι «πολύ προσεκτικό» στο πώς χειρίζεται το καθεστώς του πρέσβη της ΕΕ στο Λονδίνο μετά το Brexit.

Το Ηνωμένο Βασίλειο προξένησε ικανή ενόχληση στις Βρυξέλλες (αλλά και στην Πορτογαλία), λόγω της εμφανούς απροθυμίας του να δώσει τα πρέποντα πλήρη διπλωματικά προνόμια στον Πορτογάλο Ζοάου Βάλε ντε Αλμέϊντα, πρεσβευτή της ΕΕ στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ο Μπαρνιέ, (ο οποίος ήταν ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Brexit για την ΕΕ και διορίστηκε ως ειδικός σύμβουλος περί το Brexit στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή), δήλωσε στην τελετή απονομής του βραβείου «Ευρωπαίος της χρονιάς» εκ μέρους  του Ιρλανδικού Ευρωπαϊκού Κινήματος στο πρόσωπό του ότι «θα ήταν σοφό για το Ηνωμένο Βασίλειο να βρει μιαν έξυπνη λύση».

[Ο Ζοάου Βάλε ντε Αλμέϊντα, ένας Πορτογάλος διπλωμάτης αριστοκρατικής καταγωγής, δημόσιος υπάλληλος της ΕΕ, υπήρξε δε πρέσβης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα Ηνωμένα Έθνη από το 2015 έως το 2019, όπως και πρέσβης της Ένωσης στις Ηνωμένες Πολιτείες από το 2010 έως το 2014. Την 1η  Φεβρουαρίου 2020 διορίστηκε ως «πρώτος επικεφαλής της μελλοντικής αντιπροσωπείας της ΕΕ στο Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας»].

Το Ηνωμένο Βασίλειο θέλει να αντιμετωπίσει την εκπροσώπηση της ΕΕ στο Λονδίνο απλώς ως εκείνη ενός διεθνούς οργανισμού, υπεστήριξε δε  ότι ο πρέσβης της ΕΕ και το υφιστάμενο προσωπικό του δεν θα πρέπει να έχουν τα προνόμια και τις ασυλίες που παρέχονται στους διπλωμάτες βάσει της Σύμβασης της Βιέννης. Απερινόητες βρετανικές εγωιστικές ιδιομορφίες, άρρητα κατάλοιπα κάποιου «μετα – αυτοκρατορικού» συνδρόμου της «γηραιάς Αλβιόνος» ή  ανομολόγητοι διπλωματικοί ελιγμοί ; Κανείς δεν μπορεί να  αποκριθεί αβίαστα.

Σε περισσότερες από 140 χώρες όπου η ΕΕ έχει αντιπροσωπεία, ο πρέσβης της έχει το ίδιο καθεστώς με τους διπλωμάτες που εκπροσωπούν τις κυρίαρχες χώρες.

Η ΕΕ ισχυρίστηκε (με μία σαφή θέση, που μάλιστα υποστηρίζονταν και  από το Ηνωμένο Βασίλειο όταν ήταν μέλος της), ότι το ευρωπαϊκό συγκρότημα  δεν είναι ένας κλασικός διεθνής οργανισμός, επειδή έχει δικό του νόμισμα, δικό του δικαστικό σύστημα και επίσης έχει την εξουσία να θεσπίζει νόμους.

Ο Μπαρνιέ είπε χαρακτηριστικά : «Γνωρίζω τη σύγχυση, και κάτι περισσότερο από τη σύγχυση, των βρετανικών αρχών που μιλούν για την ΕΕ ως έναν οποιονδήποτε διεθνή οργανισμό, αλλά δεν είμαστε ένας διεθνής οργανισμός όπως οι άλλοι. Είμαστε η Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο συμμετείχε σε αυτήν την ένωση για περισσότερα από 47 χρόνια. Ελπίζω λοιπόν ότι θα μπορέσουμε να βρούμε μαζί μιαν έξυπνη και αντικειμενική λύση για το καθεστώς της ΕΕ στο Λονδίνο».

Όπως ανέφερε το BBC σε αντίστοιχη ειδική ειδησεογραφία του, ο Ζοζέπ Μπορέλ Φοντέλλες ως επικεφαλής εξωτερικών υποθέσεων της ΕΕ, ήδη από τον προηγούμενο Νοέμβριο έστειλε επιστολή στον βρετανό υπουργό Εξωτερικών Ντόμινικ Ράαμπ, για να εκφράσει τις «σοβαρές ανησυχίες» του γύρω από το ζήτημα. Μεταξύ άλλων ο Μπορέλ ανέφερε : «Οι προσφερόμενες ρυθμίσεις δεν αντικατοπτρίζουν τον ειδικό χαρακτήρα της ΕΕ, ούτε ανταποκρίνονται στη μελλοντική σχέση μεταξύ της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου ως σημαντικής τρίτης χώρας. Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν θα χορηγεί τα συνήθη προνόμια και ασυλίες για την αντιπροσωπεία της Ένωσης και το προσωπικό της. Συνεπώς οι προτάσεις του δεν αποτελούν εύλογη βάση για μια συμφωνία.»

Ο Τωβίας Μάρτιν Έλγουντ, βουλευτής του Συντηρητικού κόμματος και Πρόεδρος της βρετανικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Άμυνας έγραψε στο Twitter. «Αυτό είναι απλώς μικροπρέπεια, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν δεσμεύεται να ενισχύσει τις συμμαχίες και εμείς συμμετέχουμε σε ανόητες διαμάχες που δεν θα βοηθήσουν στην ενίσχυση της ασφάλειας και της εμπορικής συνεργασίας. Είμαστε καλύτεροι από αυτό»

Ανάλογη άποψη διατύπωσε και ο βαρώνος Γκάβιν Μπάργουελ, ο Συντηητικός τέως βουλευτής και προσωπάρχης της πρώην βρετανίδας πρωθυπουργού Τερέζας Μαίη λέγοντας : «Φαίνεται  μικροπρεπές αλλά εξίσου και σημαντικό, σε αντίθεση με την επιθυμία του πρωθυπουργού Μπόρις Τζόνσον να προχωρήσει μακριά από τέτοια επιχειρήματα και να προσπαθήσει να συνεφέρει τη χώρα, είναι δύσκολο να καταλάβουμε γιατί η κυβέρνηση αρνείται να χορηγήσει στους διπλωμάτες της ΕΕ πλήρες διπλωματικό καθεστώς, όταν το ίδιο το Ηνωμένο Βασίλειο το υποστήριζε αυτό, αλλά και κάθε άλλη χώρα το πράττει».

Η «ακραία» κίνηση του Ηνωμένου Βασιλείου επαναλαμβάνει μία παρόμοια ενέργεια από την κυβέρνηση Τραμπ, όταν εκείνη υποβάθμισε το διπλωματικό καθεστώς της αποστολής της ΕΕ για έναν σχεδόν χρόνο. Μετά από μιαν επίμονη αντίδραση της ΕΕ, (συμπεριλαμβανομένου εκείνη την εποχή και του Λονδίνου), οι ΗΠΑ αντέστρεψαν τη θέση τους τον Μάρτιο του 2019.

Ένας εκπρόσωπος του βρετανικού Υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε: «Η δέσμευσή μας με την ΕΕ συνεχίζεται για τις μακροπρόθεσμες ρυθμίσεις για την αντιπροσωπεία της ΕΕ στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ενώ οι συζητήσεις συνεχίζονται, δεν θα ήταν σκόπιμο να κάνουμε εικασίες σχετικά με τις λεπτομέρειες μιας ενδεχόμενης συμφωνίας».

Αρκετοί αξιωματούχοι της ΕΕ μέμφονται το βρετανικό Υπουργείο Εξωτερικών για υποκρισία, διότι όταν το 2010 ιδρύθηκε η υπηρεσία εξωτερικών υποθέσεων της ΕΕ – γνωστή ως «Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης» – ως παράγωγο της Συνθήκης της Λισαβόνας, το Ηνωμένο Βασίλειο συνυπέγραψε τις προτάσεις για την απονομή των προνομίων στους διπλωμάτες της ΕΕ και για ασυλίες ισοδύναμες με αυτές που αναφέρονται στη Σύμβαση της Βιέννης της 18ης  Απριλίου 1961  για τις διπλωματικές σχέσεις.

Μια πηγή της ΕΕ είπε για το ζήτημα : «Φαίνεται πράγματι μικροπρεπές. Δεν πρόκειται για τα προνόμια, είναι θέμα αρχής. Άραγε τι μας λέει για το Ηνωμένο Βασίλειο αυτή η συμπεριφορά, για το πόσο αξίζει η βρετανική υπογραφή;». Επίσης, ορισμένοι στην ΕΕ φοβούνται ότι τα εχθρικά προς την Ένωση κράτη ενδέχεται να αντιγράψουν το Ηνωμένο Βασίλειο και να υποβαθμίσουν τις προστασίες που παρέχονται στους διπλωμάτες της ΕΕ στις χώρες τους. Αυτό θα μπορούσε να εκθέσει τους διπλωμάτες ώστε να παρενοχληθούν εύκολα από οποιονδήποτε κακόβουλο, αλλά και να διευκολύνει να απελαθούν.

Ένας εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε: «Το Ηνωμένο Βασίλειο, ως συνυπογράψαν τη Συνθήκη της Λισαβόνας, γνωρίζει πολύ καλά το καθεστώς της ΕΕ στις εξωτερικές σχέσεις. Επίσης γνώριζε και υποστήριζε αυτό το καθεστώς όσο ήταν μέλος της ΕΕ. Τίποτα δεν έχει αλλάξει μετά την έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση ώστε να δικαιολογείται  οποιαδήποτε αλλαγή στάσης εκ μέρους του Ηνωμένου Βασιλείου.Το καθεστώς της ΕΕ στις εξωτερικές σχέσεις και το συνακόλουθο διπλωματικό της καθεστώς, αναγνωρίζονται επαρκώς από χώρες και διεθνείς οργανισμούς σε όλο τον κόσμο, οπότε αναμένουμε από το Ηνωμένο Βασίλειο να αντιμετωπίσει αναλόγως και χωρίς καθυστέρηση την Αντιπροσωπεία της ΕΕ.»

Α. Κωνσταντίνου

Την αποκλειστική ευθύνη για τις απόψεις που δηλώνονται φέρει ο Ευρωβουλευτής. Οι απόψεις αυτές δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη την επίσημη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου